Jak wyglądałaby globalna, otwarta organizacja?
Rozwiązanie globalnych problemów będzie wymagało globalnej współpracy. Otwarta praca jest najlepszą drogą naprzód.
W pierwszym artykule z tej serii przedstawiłem cztery wymiary globalizacji i wyjaśniłem, jak odnoszą się one do zasad otwartej organizacji. Następnie w drugiej części dokonałem przeglądu historii globalizacji, opartej na książce Jeffreya D. Sachsa The Ages of Globalization. W artykule tym przedstawiono historię stopniowo rosnącej otwartości – od początków cywilizacji ludzkiej aż do początku rewolucji przemysłowej, która rozpoczęła się na początku XIX wieku.
W ostatniej części tej serii będę kontynuował recenzję książki Sachs, badając dwa nowsze konteksty historyczne, epokę przemysłową i epokę cyfrową, aby wyjaśnić, w jaki sposób otwarte zasady ukształtowały nowsze trendy w globalizacji – i w jaki sposób zasady te ukształtowały będzie integralną częścią naszej globalnej przyszłości.
Epoka przemysłowa (1800–2000 n.e.): urbanizacja, rozwój miast i ustawienie maszyn
Według Sachsa około 1820 r. 85% światowej populacji nadal zajmowało się rolnictwem i utrzymywało się na poziomie minimum egzystencji. Spośród nich 93% było stosunkowo nieposiadających dostępu do Internetu i mieszkało na obszarach wiejskich.
Wraz z pojawieniem się rozwoju przemysłowego wszystko się zmieniło.
Do 2000 roku około połowa światowej populacji (46,7%) zamieszkiwała obszary miejskie, ich średnie dochody poszybowały w górę, a średnia długość życia osiągnęła 67 lat (wg danych z lat 2000‒2005). Życie w połączonym świecie w sieci nieprzerwanych danych zmieniło względną izolację życia na wsi – co stanowi ilustrację znaczenia budowania społeczności, które włączają i współpracują< głęboko, jesteśmy wobec siebie bardzo otwarci i przejrzyści oraz wspieramy się nawzajem, gdy pojawiają się nieoczekiwane wyzwania (możliwość adaptacji).
Rewolucja przemysłowa rozpoczęła się w 1776 roku wraz z wynalezieniem maszyny parowej przez Jamesa Watta w Szkocji. Koleje i statki parowe zaczęły łączyć świat. Duże fabryki zaczęły sprowadzać ludzi ze wsi. Jak napisał brytyjski historyk gospodarki E. A. Wrigley, był to ruch od „gospodarki organicznej” do „gospodarki bogatej w energię”, w którym obserwujemy odejście od zależności od surowców pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego (w tym pracy fizycznej człowieka) energii na trzy główne paliwa kopalne (węgiel, ropa naftowa i gaz ziemny), które wprowadzono po 1800 r. (a następnie, zaledwie 100 lat później, technologię nuklearną).
Według ekonomisty Nikołaja Kondratiewa, światowy PKB na mieszkańca nie zmienił się zbytnio aż do około 1780–1830 r., kiedy to maszyna parowa wywołała falę wzrostu. Od tego czasu wzrosty PKB następują dodatkowymi falami, mówi Kondratiew. Druga fala nadeszła około 1830‒1880 roku wraz z inwestycjami w kolej i stal. Trzecia (1880‒1930) pochodziła z elektryfikacji. Samochody wywołały czwartą falę około 1930-1970. Piąta, technologie informacyjne, rozpoczęła się około 2010 roku. Obecnie inteligentna technologia, w tym robotyka i sztuczna inteligencja, może zapoczątkować kolejną, która pojawi się w latach 2010–2050. Wszystkie te inwestycje zmieniły środowisko, w którym budujemy społeczności, współpracujemy, dzielimy się informacjami i stawiamy czoła wyzwaniom (stworzyły także nierówność dochodów między regionami – między „bogatymi w energię” gospodarkami Kondratiewa a innymi).
Pod koniec II wojny światowej (około 1945 r.) powstało wiele organizacji mających na celu promowanie tego, co dziś moglibyśmy nazwać większą otwartością. Organizacje takie jak Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ), Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW), Bank Światowy, Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu (GATT), Organizacja ds. Wyżywienia i Rolnictwa oraz Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) w dalszym ciągu promują różne formy globalnej współpracy. To samo dotyczy globalnych organizacji filantropijnych i prywatnych fundacji, takich jak Fundacja Billa i Melindy Gate, Greenpeace i inne. Będą one bardziej potrzebne i należy je wzmocnić w nadchodzących latach.
Era cyfrowa (XXI wiek): połączenie i otoczenie stanowiące wyzwanie dla zrównoważonego rozwoju
Jesteśmy dopiero w jednej piątej drogi do XXI wieku. Według Sachs zglobalizowane społeczności w tym okresie będą zajmować się innymi kwestiami niż te, którymi zajmowały się do tej pory. Działalność gospodarcza, miejsca pracy, styl życia i geopolityka będą się stopniowo zmieniać. Aby zaradzić tym zmianom, możemy zastosować otwarte zasady organizacyjne.
Według Sachs te kwestie będą kluczowe dla tych zmian.
Drastyczna nierówność gospodarcza i finansowa. Musimy zająć się dystrybucją światowego bogactwa. Zarobki pracowników zastępowanych przez maszyny odnotowują stagnację lub spadek. Pracownicy ci muszą zostać przeszkoleni i przekwalifikowani w ramach procesów finansowanych z podatków. Dotyczy to w równym stopniu krajów rozwiniętych i rozwijających się. Kraje rozwinięte muszą zapewnić pewnego rodzaju zarządzane wsparcie krajom rozwijającym się w okresie transformacji w nadchodzących latach i dziesięcioleciach. Są to problemy globalne i należy je jako takie rozwiązać, twierdzi Sachs, w przeciwnym razie nastąpią niemożliwe do opanowania globalne niepokoje i utrzymujące się ubóstwo.
Globalny kryzys środowiskowy. „W ciągu ostatnich dwóch stuleci światowa gospodarka wzrosła mniej więcej stukrotnie: w przybliżeniu dziesięciokrotnie większa liczba ludności i dziesięciokrotnie większa niż PKB na mieszkańca” – pisze Sachs. „Jednak planeta fizyczna pozostała niezmieniona, w związku z czym wpływ człowieka na to środowisko dramatycznie się nasilił”. Kwestie takie jak zmiany klimatyczne, spalanie paliw kopalnych, masowe niszczenie różnorodności biologicznej i poważne zanieczyszczenie powietrza, gleb, wód słodkich i oceanów muszą stać się tematami globalnych rozmów i współpracy, w przeciwnym razie będziemy oglądać nasze środowisko się pogarsza, mówi Sachs.
Większe ryzyko wojny globalnej. W zarysie Sachsa dotyczącym okresów historycznych zmianom władzy geopolitycznej często towarzyszą wojny. Potencjał ten ponownie stanowi potencjalne zagrożenie. Kwestia ta będzie wymagała wielu otwartych dyskusji pomiędzy tymi narodami.
Zarządzanie na przestrzeni wieków
Przyjrzyjmy się jeszcze raz globalnemu spojrzeniu na zarządzanie organizacją na przestrzeni wieków. Według Sachs zarządzanie z czasem stało się bardziej globalne.
- W epoce paleolitu (70 000–10 000 p.n.e.) pomiędzy klanami koczowniczymi, zwłaszcza „zespołami” składającymi się z 25–30 członków, rozwinęły się silne więzi.
- W epoce neolitu (10 000–3 000 p.n.e.), dzięki rozwojowi rolnictwa, na wsi toczyło się życie i lokalna polityka.
- W epoce jeździeckiej (3000-1000 p.n.e.) w wyniku udomowienia zwierząt i podróżowania końmi powstały i rządziły państwa.
- W epoce klasycznej (1000 p.n.e. – 1500 n.e.) zarządzanie rozszerzyło się na regionalne, wieloetniczne imperia poprzez edukację i dalszą dokumentację informacyjną.
- W epoce oceanu (1500-1800 n.e.), dzięki podróżom morskim na duże odległości, rozpoczęło się zarządzanie większym globalnym imperium.
- W epoce przemysłowej (1800-2000 n.e.) powstała Organizacja Narodów Zjednoczonych i wyłoniły się dwie dominujące potęgi (mianowicie Wielka Brytania i Stany Zjednoczone).
- W epoce cyfrowej (XXI w.) zmieniające się warunki geopolityczne spowodują nowe zmiany w globalnym zarządzaniu organizacyjnym, szczególnie w globalnie połączonym świecie, w którym Chiny i Stany Zjednoczone odegrają główną rolę.
Sachs zauważa, że dobrobyt i dłuższa średnia długość życia są wynikiem zwiększonych globalnych wzajemnych powiązań i otwartości organizacyjnej.
Jak zatem możemy zbudować nową generację globalnych, otwartych organizacji?
Wiek prawdziwie globalnej współpracy
Według profesora Sachsa, aby uzyskać poparcie dla rozwiązania tych problemów, obecnie niedostatecznie reprezentowane regiony będą potrzebowały silniejszego głosu w społeczności globalnej. Narody nie uwierzą potencjalnym zmianom, jeśli nie poczują, że są w pełni reprezentowane i uczestniczą w prawdziwym dialogu opartym na współpracy. Stworzenie globalnej społeczności uważnej na potrzeby członków jest niezwykle ważne. Bez idealnej reprezentacji i talentu na sali niewiele można osiągnąć.
Na przykład, aby uzyskać większe poparcie na świecie, Sachs rekomenduje po jednym przedstawicielu z każdego z ośmiu głównych regionów świata w Organizacji Narodów Zjednoczonych (Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Unia Europejska, Unia Afrykańska, Azja Południowa, Azja Wschodnia, Wspólnota Niepodległych Państw, i Azji Zachodniej). Większe szanse na sukces ma zarządzalny zespół ośmiu osób omawiających problemy globalne.
Sachs zaleca także, aby Brazylia, Niemcy, Indie, Indonezja, Japonia i Nigeria były stałymi członkami Rady Bezpieczeństwa ONZ. Wtedy łatwiej i poważniej będzie można zająć się kwestiami globalnymi. W obecnej sytuacji, pisze, 193 poszczególne kraje członkowskie mogą niewiele zrobić.
Skuteczny program rozwoju (cel społeczności) wymaga włączających partnerstw na poziomie globalnym, regionalnym, krajowym i lokalnym. Muszą opierać się na wspólnej wizji i wspólnych celach ze wszystkimi ludźmi i planetą w centrum. Co więcej, wraz ze wzrostem populacji miejskiej społeczności powinny angażować się nie tylko w sprawy na swoim obszarze, ale także w skali globalnej. W tym przypadku wymagana jest ich reprezentacja i udział, aby poparli wszystko, co zostało uzgodnione.
Krótko mówiąc, korzystna byłaby globalnie opłacalna, otwarta organizacja krajów członkowskich.
Oto dwa wyzwania, którym taka organizacja może pomóc sprostać.
Koniec światowego ubóstwa. Sachs wierzy, że w naszym pokoleniu powinniśmy widzieć koniec światowego ubóstwa — szczególnie jeśli społeczność globalna będzie pracować nad wspieraniem biedniejszych społeczności, globalną kontrolą chorób, zwiększaniem liczby uczniów w szkołach i poprawą infrastruktury na całym świecie. Prace nad tymi kwestiami rozpoczęły się już w wielu miejscach na poziomie krajowym (rozważmy chińską inicjatywę „Pasa i Szlaku”), ale powinny być koordynowane w skali globalnej.
Promowanie umiejętności czytania i pisania. W latach pięćdziesiątych XX wieku w większości krajów o wysokich dochodach wyeliminowano globalny analfabetyzm (w jakimkolwiek języku), a mimo to w krajach rozwijających się globalny wskaźnik analfabetyzmu nadal wynosił około 80%. Ta luka utrudniała globalną współpracę i wspólne rozwiązywanie problemów. Zatem choć w krajach rozwiniętych średnia długość życia wynosiła wówczas około 68 lat, w krajach rozwijających się wynosiła zaledwie około 40 lat. Zasady otwartej organizacji stają się bardzo trudne do przyjęcia na całym świecie lub w ogóle nie będą działać na całym świecie, gdzie powszechny jest analfabetyzm. Edukacja wielojęzyczna musi być priorytetem. Chociaż angielski jest językiem wybieranym w większości dyskusji naukowych, finansowych i dyplomatycznych, nie jest on najczęściej używanym językiem (jest to chiński). Nauka języków obcych, tłumaczenia ustne i tłumaczenia języków obcych staną się ważniejsze w nadchodzących latach, aby promować globalne zrozumienie, współpracę i współpracę.
Wspólna tożsamość
Wszyscy mamy tożsamość ukształtowaną częściowo przez grupy, w których uczestniczymy — drużyny sportowe, grupy religijne, regiony i narodowości. Mamy tendencję do promowania i wspierania tych, z którymi się identyfikujemy. Jak zatem moglibyśmy rozwinąć tożsamość nowej, globalnej organizacji, która chętnie uczestniczy w rozwiązywaniu problemów globalnych?
Czy moglibyśmy napisać misję dla ludzkości?
Gdybyśmy mogli, podstawą powinny być zasady otwartej organizacji.